Ávinningur
Forsendur byggðar á Vestfjörðum hafa frá upphafi verið auðlindir sjávar og möguleikar til samgangna á sjó. Landfræðilegar aðstæður hafa skapað vestfirsku samfélagi sérstöðu en jafnframt sett því takmörk um annars konar landnýtingu og tækifæri til sjálfsbjargar og atvinnuþróunar. Það er álit Fjórðungssambands Vestfirðinga að mikilvægt sé fyrir sveitarfélög með ríka hagsmuni á strandsvæðinu að sýna frumkvæði í þessum málaflokki. Þannig verða hagmunir þeirra fyrir hönd samfélags, umhverfis og atvinnulífs best varðir. Sveitarfélög á Vestfjörðum hafa margs konar sameiginlega hagsmuni þegar horft er til skipulagsmála. Jafnframt hafa þau að mörgu leyti líka framtíðarsýn, eins og sést í nýlegum aðalskipulagsáætlunum þeirra. Þessa sameiginlegu sýn þarf þó að útfæra, skilgreina, skjalfesta og kynna betur.
Ávinningur verkefnisins er margþættur. Verkefnið mun m.a.:
- Gera sveitarfélögum á svæðinu kleyft að efla svæðið með sameiginlegri stefnumörkun er byggi á styrkleikum og sérkennum svæðisins.
- Stuðla að sjálfbærri nýtingu strandsvæða þar sem fjölbreytt starfsemi og nýting mun þrífast án mikilla hagsmunaárekstra og hnignunar á náttúru svæðisins.
- Auka samvinnu þeirra aðila sem koma að verkefninu, m.a. stofnana og hagsmunaaðila.
- Auka umhverfisvitund íbúa og gesta á svæðinu.
- Stuðla að nýsköpun á sviði umhverfis- og auðlindastjórnunar.
- Gera sveitarfélög og stjórnvöld betur í stakk búin til að skipuleggja strandsvæði við Ísland. Þetta mun m.a. nýtast við innleiðingu vatnatilskipunar Evrópusambandsins.
- Efla Háskólasetur Vestfjarða og þá starfsemi og uppbyggingu sem þar fer fram með þátttöku kennara og nemenda í raunverulegum verkefnum og aukinni samvinnu við fagaðila, einkum á svæðinu.
Nýtingaráætluninni er ætlað að samræma nýtingu á strandsvæðum og gefa betri yfirsýn en er til staðar í dag. Með skýrri framtíðarsýn má forðast hagsmunaárekstra og auðveldara verður að greina ný tækifæri og ráðast í nýsköpun. Mikilvægt er að horfa til langs tíma, því óvissa um framtíðina er líkleg til hins gagnstæða, þ.e. hnignunar. Nýtingaráætlunin mun, til skemmri og lengri tíma litið, efla sérstöðu svæðisins, samfélagsvitund íbúa og möguleika á samstarfi fyrirtækja og íbúa með það að markmiði að auka hagsæld. Með langtíma nýtingaráætlun mun samkeppnishæfni svæðisins aukast og stuðla að auknum fjárfestingum á svæðinu. Þetta á sérstaklega við um sjávarútveg og ferðaþjónustu. Nýtingaráætlunin mun geta aukið verðmæti á vöru og þjónustu á svæðinu og þannig aukið efnahagslegan ávinning. Þannig safnast saman þekking sem mun, til lengri tíma litið, einnig nýtast öðrum landshlutum svo og stjórnvöldum við hugsanlega endurskoðun ramma um nýtingu, skipulag og leyfisveitingar á strandsvæðum.
Í verkefninu felst nýsköpun þar sem greina á hvernig best verði staðið að nýtingaráætlun eða skipulagi á strandsvæðum með sérstakri áherslu á aðkomu hagsmunaaðila. Um er að ræða frumkvöðlavinnu, því slík vinna hefur ekki verið gerð fyrir stærri landsvæði hér á landi. Víða erlendis, t.a.m. í Noregi og Skotlandi, hafa stjórnvöld á landsvísu eða í héraði skilgreint nýtingu á strandsvæðum til lengri tíma litið með góðum árangri. Horft verður til þessara landa í þeirri vinnu sem framundan er. Aukin þekking og sérhæfing um nýtingu auðlinda á strandsvæðum mun gagnast Teiknistofunni Eik og Háskólasetri Vestfjarða í frekari sérhæfingu á þessu sviði. Má í því sambandi nefna tengsl við meistaranám í haf- og strandsvæðastjórnun og frekari útfærslu á hugmyndum um eflingu rannsókna og menntunar á sviði umhverfis- og auðindastjórnunar, sjávarútvegs og fiskeldis undir vinnuheitinu ,,Háskóli hafsins”.
Vinnan við gerð og þróun nýtingaráætlunarinnar fyrir Arnarfjörð mun leggja grunn að nýtingaráætlun fyrir alla Vestfirði, sem vinna á í framhaldinu.





